Τερέζα Γεωργιάδη | Γαστρεντερολόγος Ηπατολόγος | Καλαμάτα

Διάγνωση και Αντιμετώπιση Γαστρεντερολογικών Παθήσεων

Το πεπτικό σύστημα μπορεί να επηρεαστεί από μια σειρά παθήσεων που συχνά εκδηλώνονται με μη ειδικά ή ύπουλα συμπτώματα. Στο ιατρείο μας, προσφέρουμε εξατομικευμένη προσέγγιση στη διάγνωση και αντιμετώπιση φλεγμονωδών, λειτουργικών και λοιμωδών νοσημάτων του γαστρεντερικού.

Φλεγμονώδεις Παθήσεις του Εντέρου

Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (IBD) είναι χρόνιες καταστάσεις που επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα ζωής και απαιτούν συστηματική παρακολούθηση και εξατομικευμένη θεραπεία.

Νόσος Crohn

Η νόσος του Crohn είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του πεπτικού συστήματος, η οποία μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε τμήμα του, από το στόμα έως τον πρωκτό, συχνότερα όμως εντοπίζεται στο τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου και στο παχύ έντερο. Η φλεγμονή διηθητική και διαπερνά όλα τα στρώματα του εντερικού τοιχώματος, προκαλώντας έλκη, στενώσεις ή και συρίγγια.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κοιλιακό άλγος, διαρροϊκές κενώσεις (με ή χωρίς αίμα), απώλεια βάρους, πυρετό και κόπωση. Η διάγνωση στηρίζεται σε ενδοσκοπικό έλεγχο με βιοψίες, καθώς και σε απεικονιστικές εξετάσεις (όπως αξονική ή μαγνητική εντερογραφία). Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει ανοσοκατασταλτικά και βιολογικούς παράγοντες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική παρέμβαση.

Crohns
Ελκώδης Κολίτιδα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του παχέος εντέρου, που χαρακτηρίζεται από συνεχή φλεγμονή και έλκη στο βλεννογόνο του παχέος και του ορθού. Πρόκειται για αυτοάνοση πάθηση, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στους ιστούς του εντέρου, χωρίς να είναι γνωστή η ακριβής αιτία.

Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια με αίμα ή βλέννη, κοιλιακό πόνο, επιτακτική ανάγκη για αφόδευση και απώλεια βάρους. Η διάγνωση γίνεται με κολονοσκόπηση και λήψη βιοψιών, ενώ μπορούν να βοηθήσουν και αιματολογικοί δείκτες φλεγμονής. Η θεραπεία βασίζεται σε ανοσοτροποποιητικά φάρμακα, και σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική αντιμετώπιση.

Λειτουργικές Διαταραχές του Πεπτικού

Πρόκειται για παθήσεις χωρίς οργανική βλάβη, που όμως προκαλούν έντονα συμπτώματα. Η σωστή διάγνωση και η στοχευμένη προσέγγιση βελτιώνουν σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς.

Συνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (Irritable Bowel Syndrome – IBS) είναι μια χρόνια λειτουργική διαταραχή του εντέρου, χωρίς οργανική αιτία, που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής. Χαρακτηρίζεται από εναλλαγές στη συχνότητα και τη σύσταση των κενώσεων, συνοδευόμενες συχνά από κοιλιακό πόνο, φούσκωμα και αίσθημα ατελούς κένωσης.

Η διάγνωση τίθεται με βάση τα κλινικά κριτήρια (Rome IV), αποκλείοντας άλλες οργανικές παθήσεις. Αν και δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη θεραπεία, η εξατομικευμένη προσέγγιση με διαιτητική καθοδήγηση, φαρμακευτική αγωγή και διαχείριση του στρες οδηγεί σε σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων.

Εκκολπώματα Παχέως Εντέρου

Η δυσκοιλιότητα και η χρόνια διάρροια αποτελούν συχνές λειτουργικές διαταραχές του εντέρου, που μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στην καθημερινότητα του ασθενούς. Η δυσκοιλιότητα ορίζεται ως μειωμένη συχνότητα κενώσεων ή αίσθημα ατελούς κένωσης, ενώ η χρόνια διάρροια χαρακτηρίζεται από συχνές, υδαρείς κενώσεις διάρκειας άνω των τεσσάρων εβδομάδων.

Αιτιολογικά, μπορεί να σχετίζονται με διατροφή, φάρμακα, λειτουργικές παθήσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή υποκείμενα οργανικά νοσήματα. Η διερεύνηση περιλαμβάνει κλινική εκτίμηση, αιματολογικό και ενδοσκοπικό έλεγχο, ανάλογα με την περίπτωση. Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και συνδυάζει αλλαγές στον τρόπο ζωής, φαρμακευτική αγωγή και σε ορισμένες περιπτώσεις εξειδικευμένο διαιτολόγιο.

Παλινδρόμηση και Πεπτικές Διαταραχές

Αφορούν διαταραχές του ανώτερου πεπτικού συστήματος, με συχνά και ενοχλητικά συμπτώματα, που συχνά υποτιμούνται ή αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.

Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) είναι μία συχνή διαταραχή του ανώτερου πεπτικού, κατά την οποία όξινα γαστρικά υγρά ανεβαίνουν προς τον οισοφάγο, προκαλώντας συμπτώματα όπως κάψιμο (καούρα), αναγωγές, αίσθημα ξινίλας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βήχα ή βράγχος φωνής.

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και μπορεί να επιβεβαιωθεί με ενδοσκόπηση ή πεχαμετρία, ειδικά σε ανθεκτικά ή άτυπα περιστατικά. Η θεραπεία περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, αποφυγή τροφών που προκαλούν συμπτώματα, φαρμακευτική αγωγή (όπως αναστολείς αντλίας πρωτονίων) και, σε σπάνιες περιπτώσεις, χειρουργική παρέμβαση.

Πεπτικό Έλκος – Γαστρίτιδα

Η γαστρίτιδα και το πεπτικό έλκος αποτελούν φλεγμονώδεις καταστάσεις του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου, που οφείλονται κυρίως σε λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori), παρατεταμένη χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) ή αυξημένη παραγωγή γαστρικού οξέος.

Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν καύσο ή πόνο στο επιγάστριο, ναυτία, φούσκωμα ή, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, αίμα στα κόπρανα ή εμετούς με αίμα. Η διάγνωση τίθεται με γαστροσκόπηση και λήψη βιοψιών, ενώ η θεραπεία περιλαμβάνει εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου (όταν υπάρχει), αναστολείς οξέος και τροποποίηση παραγόντων κινδύνου.

Δυσανεξίες και Απορροφητικές Διαταραχές

Ορισμένες παθήσεις οφείλονται σε διαταραχή της πέψης ή της απορρόφησης συγκεκριμένων ουσιών και απαιτούν ειδική διατροφή και παρακολούθηση.

Κοιλιοκάκη

Η κοιλιοκάκη είναι μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση, που προκαλείται από δυσανεξία στη γλουτένη — μια πρωτεΐνη που περιέχεται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη. Σε άτομα με γενετική προδιάθεση, η κατανάλωση γλουτένης ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα και προκαλεί φλεγμονή στο λεπτό έντερο, οδηγώντας σε καταστροφή των λαχνών και δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών.

Τα συμπτώματα ποικίλλουν και μπορεί να περιλαμβάνουν κοιλιακό φούσκωμα, διάρροια, απώλεια βάρους, αναιμία, χρόνια κόπωση ή άτυπες εκδηλώσεις, όπως οστεοπενία ή δερματικά εξανθήματα. Η διάγνωση βασίζεται σε ειδικές αιματολογικές εξετάσεις (αντισώματα έναντι της τρανσγλουταμινάσης) και επιβεβαιώνεται με βιοψία λεπτού εντέρου μέσω γαστροσκόπησης.

Η θεραπεία είναι δια βίου αποφυγή της γλουτένης. Με σωστή διατροφή, η εντερική βλάβη επουλώνεται και τα συμπτώματα υποχωρούν.

Δυσαπορρόφηση

Η δυσαπορρόφηση είναι η κατάσταση κατά την οποία το λεπτό έντερο αδυνατεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τα θρεπτικά συστατικά από τις τροφές, όπως πρωτεΐνες, λίπη, υδατάνθρακες, βιταμίνες ή ιχνοστοιχεία. Η αιτιολογία είναι πολυπαραγοντική και περιλαμβάνει παθήσεις όπως η κοιλιοκάκη, η χρόνια παγκρεατίτιδα, οι βακτηριακές υπεραναπτύξεις, οι χολικές διαταραχές ή μετεγχειρητικά σύνδρομα.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι μη ειδικά και να περιλαμβάνουν απώλεια βάρους, χρόνια διάρροια, φούσκωμα, λιπαρές κενώσεις, αναιμία ή ελλείψεις σε βιταμίνες. Η διάγνωση απαιτεί συνδυασμό αιματολογικών, απεικονιστικών και ενδοσκοπικών εξετάσεων, καθώς και ειδικές δοκιμασίες απορρόφησης.

Η θεραπεία βασίζεται στην αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας και στη διατροφική υποστήριξη του ασθενούς, με στόχο την αποκατάσταση των ελλείψεων και τη βελτίωση της εντερικής λειτουργίας.

Λοιμώξεις και Οξείες Φλεγμονές

Οι λοιμώξεις του γαστρεντερικού προκαλούνται από ιούς, βακτήρια ή παράσιτα και μπορεί να είναι οξείες ή χρόνιες. Η ακριβής διάγνωση είναι κρίσιμη για την αποτελεσματική θεραπεία.

Λοιμώδης Γαστρεντερίτιδα

Η λοιμώδης γαστρεντερίτιδα είναι φλεγμονή του στομάχου και του εντέρου που προκαλείται από ιούς, βακτήρια ή παράσιτα. Πρόκειται για μία από τις πιο συχνές αιτίες οξείας διάρροιας, η οποία συχνά συνοδεύεται από κοιλιακό πόνο, ναυτία, εμετούς, πυρετό και αφυδάτωση.

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, αλλά και από άτομο σε άτομο. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και τη φυσική εξέταση, ενώ σε παρατεταμένες ή βαριές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν εξετάσεις κοπράνων ή αιματολογικός έλεγχος.

Η θεραπεία είναι κατά βάση υποστηρικτική, με έμφαση στην ενυδάτωση και την κατάλληλη διατροφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδείκνυνται αντιβιοτικά ή αντιπαρασιτικά, ανάλογα με το αίτιο και τη βαρύτητα της λοίμωξης.

Εκκολπωματίτιδα

Η εκκολπωματίτιδα είναι φλεγμονή ή λοίμωξη των εκκολπωμάτων — μικρών σακοειδών προσεκβολών που σχηματίζονται στο τοίχωμα του παχέος εντέρου, κυρίως στο σιγμοειδές. Η παρουσία εκκολπωμάτων ονομάζεται εκκολπωματική νόσος και συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Όταν όμως τα εκκολπώματα φλεγμαίνουν, εκδηλώνεται οξεία εκκολπωματίτιδα.

Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει έντονο άλγος στο αριστερό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς, πυρετό, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου και ενίοτε ναυτία ή έμετο. Η διάγνωση γίνεται με κλινική εκτίμηση και επιβεβαιώνεται με αξονική τομογραφία κοιλίας.

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα: ήπια περιστατικά αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά και ειδική δίαιτα, ενώ πιο σοβαρές ή υποτροπιάζουσες μορφές μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία ή και χειρουργική επέμβαση.

Προληπτικός Έλεγχος και Νεοπλασίες

Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι βασικός πυλώνας στη σύγχρονη γαστρεντερολογία. Η κολονοσκόπηση σώζει ζωές.

Πολύποδες Παχέος Εντέρου

Οι πολύποδες είναι μικρές προσεκβολές του βλεννογόνου στο εσωτερικό του παχέος εντέρου, οι οποίες ποικίλλουν σε μέγεθος, σχήμα και ιστολογικό τύπο. Οι περισσότεροι πολύποδες είναι καλοήθεις, ωστόσο ορισμένοι τύποι (ιδίως οι αδενωματώδεις) ενδέχεται να εξελιχθούν σε καρκίνο εάν δεν αφαιρεθούν εγκαίρως.

Συνήθως είναι ασυμπτωματικοί και ανιχνεύονται τυχαία κατά τη διάρκεια προληπτικής κολονοσκόπησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία ή αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου.

Η κολονοσκόπηση είναι η εξέταση εκλογής για την ανίχνευση και την αφαίρεση των πολυπόδων (πολυπεκτομή) κατά τη διάρκεια της ίδιας πράξης. Η τακτική προληπτική εξέταση είναι κρίσιμη για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Καρκίνος Παχέος Εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένας από τους συχνότερους και πιο θεραπεύσιμους καρκίνους, όταν διαγνωστεί έγκαιρα. Συνήθως αναπτύσσεται αργά, ξεκινώντας ως καλοήθης πολύποδας που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εξελιχθεί σε κακοήθεια.

Στα πρώτα στάδια δεν προκαλεί συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν, μπορεί να περιλαμβάνουν αίμα στα κόπρανα, αλλαγές στις κενώσεις, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αναιμία. Η κολονοσκόπηση αποτελεί την πιο αξιόπιστη μέθοδο πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης, επιτρέποντας την ανίχνευση και αφαίρεση προκαρκινικών βλαβών.

Η τακτική προληπτική εξέταση συστήνεται σε όλους τους ενήλικες άνω των 50 ετών (ή νωρίτερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό) και σώζει ζωές.